Home

Hughe van Tetrode

Zeer oude oorkonde uit 1450

Erfgenaam van Heynrics van Tetrode en Lijsbeth van Tetrode

Klik op het plaatje Hughe van Tetrode, kleinzoon van de schout van Velsen, wordt in een bijzonder oude acte uit 27 oktober 1450 genoemd. Hij onderhandelt over de erfenis van Hendric van Tetrode van de hofstede de Hoge Ampegeest in Limmen. De acte is in het bezit van een Van Tetrode die tegenwoordig in Frankrijk woont. Een kopie van het antieke document is hiernaast afgedrukt.

Van wie Hughe van Tetrode, de schout van Velsen in 1406, afstamt is helaas niet bekend. Zijn zegel staat uit drie meerbladeren met een klein ankerkruis in het midden. (bron: archief bisdom Haarlem)

Hughe (junior) is waarschijnlijk schatrijk. Hij erft twee jaar later, op 18 november 1452, goederen van zijn tante Machteld Roeper en zijn grootmoeder Margriet Jacob Huygens. (bron Leenkr Egmont fo. 363).

De vader van Hughe, Willem Hughenszoon van Tetrode, was blajuw van den Nijenborch. Hij heeft volgens een document van 9 september 1458 een geschil over gruytgeld. De adel had destijds het monopolie (alleenrecht) over de handel in kruiden (gruit). De kruiden werden bij het brouwen van bier en de bereiding van geneesmiddelen in kloosters gebruikt.

Hughe Willemszoon van Tetrode studeert in 1444 in Leuven. Hij verkoopt land in Akersloot (bron: Zijlklooster Haarlem) en trouwt met Geerte Nicolaasdr van Kranebroek. Of ze kinderen krijgen is niet bekend. (zie ook: Genealogie Willem van Tetrode). Over deze Hughe zijn nog wat snippers geschiedenis bekent. Hughe is aanwezig bij de overdracht in 1451 van de hofstede (Hoge) d'Ampegeest in Limmen (leenboek graaf Egmont fo 363). Ook komt Hughe van Tetrode voor in een akte van het St Elisabethgasthuis in Haarlem in 1456.

Op 24 augustus 1463 verkoopt Hughe van Tetrode een halve sloot met een wal aan de zuidzijde van Kranenbroek in de ban van Heilo aan Hughe Jansz van Amsterdam. Zijn zegel was het volle wapen van Van Tetrode. In 1485 koopt Pieter Jansz van Alcmade een huis met vier akkers bij Heilo dat eens van Hughe van Tetrode was (ga. Haarlem transporten 1470-1609 no Vlll).

Op 12 februari 1480 machtigen de prior en de convent van St Heronimusdal Hugo van Tetrode om namens het klooster rente te innen van de kapel te Tetrode.

1 Johan, he(re) tot Egmond et(cetera), doe cont allen luden hoe inden iaer ons he(re)n dusent vierhondert ende vijftich, opte(n) elfdusent maechden dach 1) voir ons ghecomen siin hughe

2 van tetrode en(de) ghijsbrecht die hoedmaker, tot haerle(m) 1 als erfname (n) heynrics van tetrode, an die een side, En(de) ioncfrou lijsbeth -van tetrode, hëynrics weduwe, an die an-

3 der side, Segghende dat si ghesceel hadde(n) vand(er) voir- scr(even) erfnisse, daer si gaern met ghenoeghe of verlij ct hadde(n) gheweest 2), en(de) hadde(n) daer goede man(n)en toe ghecore(n), Te

4 weten die voirs(eyde) erfn(amen) Heynric vand(er) Steghe en- (de) meest (er) Piet (er) Claes z(oon) 1 En(de) die voirn(oemde) ioncfrou lijsbeth Doene 3) iansz(oon) en(de) meester willem claes zoon, diese v(er)lijct 2) en(de) ghesceide(n) souden

5 hebbe(n) M(aer) hoer ghescell waer alsulc, dat die voir- s(eyde) segslude dat niet en conde(n) doen, Die voirs(eyde) p(ar)tyen segghe(n)de voirt dat si dese sake noch gaern met ghenoeghe woude(n) late(n)

6 sceide(n) 1 en(de) dat an die voirs(creven)segslude(n) noch kere(n) en(de) blive(n) 4) en(de) an ons tot ene (n) ov(er)man, of 5) die segslude des niet eens en conde(n) warde (n) 1 Ons naerstelic biddende dat wi

7 als ov(er)man dit woude(n) an neme(n) te sceide(n). Als dat wi om bede onser vriende(n) en(de) maghe(n) dese voirs(eyde) sake an ghenome(n) hebbe(n). En(de) die voirscr(even) p(ar)ty- en hebbe(n) daer op an onse

8 hant ghetast, te weten hughe van tetrode en(de) ghijsbrecht voirs(eyt) als ghemachticht voir alden and(er)en erfname (n) die ghelijc mit he(n) deelen Boude (n) 1 En(de) des ghelijcs ioncfrou lijs-

9 beth met haers voechts hant, willem gherijts zoon, voir haer selve(n) en(de) hoer erve (n) 1 Onse segghe(n) an beide (n) side(n) te houde(n) 1 op een pene van twee hondert enghelsche nobelen 6)

10 also ons dat ghelieve(n) Boude wt 7) te spreken en(de) te segghe(n) .mit voirwaerde(n) : of 5) die voirscr(even) pene v(er)boert worde, dat die gaen Boude tvierendeel tot behoef mijns ghenadichs

11 he(re)n van burgon(diën) En(de) tvierendeel tot t (er) gheen- re behoef die onse segghe(n) hilde. En(de) die and(er) helft tot ons er behoef, also dese sake i(n) onser heerlichede 8) en(de) van ons ghehan-

12 delt Boude werde(n) .En(de) als dese sake ald(us) vande(n) voirs(eyden) p(ar)tyen ghebleven 9) en(de) ghevesticht was, so begheerde(n) wi ande(n) voirs(eyden) segsluden i(n) iege(n) - woirdich(ey)t vande(n) p(ar)ty-

13 en, dat si noch bi een woude(n) gaen en(de) besien of si v(er)enighen mochte(n) .Daer op dat die voirs(eyde) segslude dach 1O) name (n) tot des vridaghes daer naest volgh(n)de. Op

14 welken vridach die voirs(eyde) segslude bi ons gheweest siin en(de) hebbe(n) haer wtspraec ghedaen same(n)tliic en(de) elc bi sond(er) 1 Ind(er) manier hier na v(er)claert. Inde (n) eerste (n)

15 so hebbe(n) die voirs(eyde) segslude hoer wtsprake ghe- dae(n) eendrachtelic dat he(n) docht nad(er) bester rede (n) 1 dat die voirs(eyde) ioncfrou lijsbeth en(de) hoir erve (n) blive(n) Boude i(n) allen

16 wtsculde(n) en(de) i(n)sculde(n) en(de) daer ieghe(n) alle) tilbaer have en(de) roerende goede (n) , hoe die ghenoemt mog- he(n) wesen, erflic behoude(n) .Voort was dese voirs(eyde) segslude haer

17 wtsprake en(de) segghe(n) eendrachtelic dat die voirs(eyde) ioncfrou lijsbeth hoer leve (n) lanc soude des ghelijcs inde (n) ande (re) n, legghe (n) den 11) erve (n) blive (n) sitten, Also dat die voirs(eyde)

18 ioncfrou lijsb(et) hoer leve(n) lanc die voers(eyde) goe- de(n) gheheel besitten soude. En(de) na haerre doot so soude een deel van een stucke lants dat ghehete(n) is die mellem wed(er)

19 wt7) erve (n) , Daer of dat die segslude niet eens en ware(n) en(de) dede(n) haer wtsprake als hier na volcht. Te wete(n) heynric vand(er) steghe en(de) meest(er)pieter voirn(oemt) sceide(n) die erfn(amen)

20 van heynric van tetrode voirs(eyt) na hoir beste rede (n) toe na ioncfrou lijsbette(n) doet die rechte helft vande(n) voirs(eyden) mellem, En(de) Doene en(de) meest (er) willem voirnoe(m)t

21 dede(n) haer wtsprake dat die erfn(amen) van heynric van tetrode na ioncfrou lijsbette (n) doot niet meer hebbe(n) en soude(n) dan een derde (n) deel vande(n) voirs(eyden) mellem.

22 Ald(us) so hebbe(n) dese voirs(eyde) segslude i(n) al hore(n) sake (n) eendrachtich gheweest, wtgheseit 12) dat die twee vand(er) eenre side hoer wtsprake ghedae(n) hebbe(n) opter helft

23 vand(er) voirs(eyden) mellem en(de) die and(er) twee op een derde(n)deel, en(de) hebbe(n) dat ghedraghe(n) an ons als overman13) dat te willen na onsen goetduncke(n) te sceide(n) . En (de) want 14)

24 wi dese sake om bede wil van beide de(n) p(ar)tijen voir- s(eyt) en(de) anders va(n) onsen vriende(n) an ghenome(n) hebbe(n) te sceide(n) , So hebbe(n) wi van desen sake (n) ons eens deels on-

25 dervraecht, wien wi vande(n) voirs(eyden) segsluden nad(er) bester rede (n) best soude(n) moghe(n) volghe(n) .En(de) na dat wi bevonde(n) hebbe(n) , so is onse wtsprake en(de) blive(n) voir i (n) 15) bi

26 tghene dat die voirs(eyde) segslude eendrachtelic ghedae(n) hebbe(n) vand(er) mellem. so is onse segghe(n) 16) dat die voirs(eyde) erf (namen) van heynric va(n) tetrode na ioncfrou lijsbette(n)

27 doot hebbe(n) sullen die rechte drie deel 17) vand(er) eenre helft vande(er)mellem voirs(eyt) .En(de) also dit stucke lants dat gheheten is die mellem goet is datme(n) vand(er) graef-

28 licheit i(n) een erfpacht hout, Daer of is onse segghe(n) , dat na ioncfrou lijsbetten doot die voirs(eyde) erfnamen an beide (n) side(n) binnens iaers malcand(er) sullen vesti-

29 ghen tot plaetsen daer dat behoort en(de) van node is 18), elc van so veel als hi van onse voirs(eyde) segghe(n) gherecht is. Item want 4) den voirs (eyden) segslude (n) lange

30 seer onledich gheweest hebbe(n) en(de) veel daghe(n) verga- dert gheweest om dese sceidinghe te doen, so dat voir en(de) na daer op verteert is mitte(n) vrien-

31 den van beiden siden, als dat biden segsluden gherekent is, die sum(m)a van sesendetwintich gwilhelm(us) scilden en(de) vijftien stuvers, Daer van is onse seg-

32 ghen dat ioncfrou lijsbeth voirs(eyt) die voirn(oemde)

sum(m)a betalen sal twisken dit en(de) sinte martijns dac naest comende 19), wa(n)t si int besit vande(n) helen goede

33 blijft. Dit segghe(n) 16) hebbe(n) wi ald(us) en(de) ind(er) manier voirs(eyt) wtghesproke(n) en(de) gheseit te houde(n) I elc punt bisonder, opten pene bove(n)ghenoemt. Des

34 toorconde 20) so hebbe(n) wi onsen zeghel hier ond(er) a ghehanghe(n) .En(de) deser brieven siin twee alleens 21), dae elke partye een of ghegheve(n) is. Ghedaen int

35 iaer voirscr(even) , opten seven en(de) twintichsten dach i octobri 22) .



Noten

1) 21-10-1450.
2) verlijken, verliken = tot een vergelijk brengen.
3) Friese naam, waarvan de afleiding onbekend is.
4) ter beslechting overlaten.
5) indien .
6) dat beide zijden zich op straffe van 200 Engelse nobels (een muntsoort) aan onze uitspraak zouden houden.
7) wt uut, ook in de samenstellingen in deze tekst. In regel 19 is "wt erven" zonder nadere gegevens niet goed te begrijpen; uuterven wordt gezegd van goederen die vererven aan iemand buiten een klooster of een stad.
8) ambtsgebied.
9) overgedragen.
10) bedenktermijn.
11) onroerend .
12) uitgezonderd.
13) opperscheidsman, die in laatste instantie de geschilpun- ten afdoet waar de gewone arbiters niet uitkomen.
14) omdat.
15) onduidelijk; betekenis vermoedelijk: allereerst.
16) uit spraak.
17) driekwart .
18) elkaars rechten op het bezit voor de bevoegde autorteit zullen bevestigen.
19) tussen nu en 11 november aanstaande.
20) Des t'oorconde: Tot bewijs hiervan.
21) van deze oorkonde bestaan twee gelijke exemplaren.
22) 27 oktober 1450.

De oorkonde is vertaald door een medewerker van het gemeentearchief in Arnhem op verzoek van de eigenaren van de oorkonde, Wouter Tetrode en Margreet van der Vliet

Zie ook:
Genealogie van Hughe van Tetrode
Lakzegel van Hughe uit 1463